De merrie wordt gedekt wanneer zij hengstig is. Een hengstige merrie is geïnteresseerd in de toenadering van een hengst. Een geslachtsrijpe hengst zal op zijn beurt pogingen ondernemen de merrie te dekken. Hij zal haar bereidheid testen door te ruiken, imponerende geluiden te maken, bijten enzovoorts. De merrie zal dit toestaan als ze goed hengstig is. Is ze dat niet dan zal ze hem afwijzen door bijvoorbeeld naar hem te slaan.
De hengstigheid van de merrie wordt door het hormoon oestrogeen opgewekt. Dit hormoon komt 5 tot 6 dagen voor in de cyclus van de merrie. In de winterperiode wordt een merrie over het algemeen niet hengstig doordat de winterse omstandigheden niet ideaal zijn voor de geboorte van een veulen. Het paard wordt daarom ook wel ‘season breeder’ genoemd. Een drachtige merrie wordt ook niet meer hengstig maar kan in sommige (uitzonderlijke) gevallen wel hengstigheidsverschijnselen tonen. Tijdens de dracht houdt het hormoon progesteron de hengstigheid tegen.

Verloop hengstigheid
De hengstigheid van de merrie is in vier categorieën in te delen. De categorie wordt aangegeven door middel van plusjes, ook wel het ‘Utrechts schouwprotocol’ genoemd.

+ De merrie slaat de hengst niet af
++ De merrie is geïnteresseerd in de hengst en kromt de rug wat en ‘blitzt’
+++ De merrie is nog meer geïnteresseerd in de hengst leunt wat in de richting van de hengst, spreidt de achterbenen en urineert.
++++ De merrie toont alle bovengenoemde symptomen terwijl de hengst haar niet eens aanraakt. Dit is het ultieme moment van de hengstigheid van de merrie.
– De merrie vertoont geen enkel signaal van hengstigheid
? De merrie is om een of andere reden niet te schouwen

Voortplantingscyclus
Een cyclus is een kringloop van gebeurtenissen die steeds in dezelfde volgorde plaatsvinden en na afloop weer opnieuw begint. De voortplantingscyclus heeft als doel een merrie drachtig te laten worden en duurt 21 à 22 dagen. Dat betekent dat de merrie iedere drie weken kans maakt om drachtig te worden in het voortplantingsseizoen. De cyclus begint op het moment van de eisprong. Deze cyclus komt bij de merries in Nederland meestal op gang in de maanden april / mei. Een eisprong is het moment waarop een eicel vrijkomt en opgevangen wordt in de eileider. Hier vindt de bevruchting van de eicel plaats. De eileider is een verbinding tussen een eierstok en de baarmoeder. De zaadcellen van de hengst moeten ‘opzwemmen’ vanuit de baarmoeder naar het begin van de eileider. Hier zullen zij samensmelten en begint het delingsproces tot een klompje cellen; het begin van een veulen. De eisprong treedt ongeveer 24 tot 28 uur vóór het einde van de hengstigheid op. Een dierenarts kan dit vaststellen.

Bron en voor meer informatie: Paardenfokkerij, Paul de Vries, 2005